• de
  • ru
  • tr
  • smallText
  • normalText
  • largetext

Risk etkenleri

Bunama riski, yaşamın ikinci yarısından sonra artan yaşla birlikte artış gösterir ve Alzheimer hastalığı bu yaş grubundakilerde en sık görülen bunama sebebidir. Buna karşılık daha genç yaştakilerde bunamaya sebep olabilen durumlar arasında sık görülenler, enfeksiyonlar (mesela HİV), alkol veya başka maddelere bağlı olarak sinirlerdeki tahribatlar ve daha nadir olarak da kalıtımsal sinir hastalıklarıdır (örn. Huntington chorea).

Yapılan araştırmalarda bunamaya sebep olan gelişmelerda şu risk faktörleri saptanmıştır:

  • Cinsiyet: Bunama kadınlarda erkeklere kıyasla daha fazla görülmektedir. Kadınların daha uzun yaşaması ve hormonal farklılıkları bu durumu kısmen açıklamaktadır.
  • Birinci derece akrabalarda bunama
  • Beyini de etkileyen kafa yaralanmaları (Kafa-beyin travması)
  • Zihinsel performansta bozulma (örn. "Hafif zihinsel bozulma/ "Mild Cognitive Impairment"="MCI" tanısı)
  • Mevcut olan bazı nörolojik hastalıklar, örn. Parkinson hastalığı, Down sendromu, Huntington chorea
  • Daha önce yaşanmış inmeler (çok önceleri de yaşanmış olabilir), özellikle de başka kalp-damar (kan dolaşımını etkileyen) risk faktörleriyle birlikte görülenler
  • Psikososyal faaliyetlerde ve düşünsel faaliyetlerde sınırlılık (eğitim düzeyi yüksek ve entelektüel bakımdan canlı ortamlarda bulunanlarda bunama daha az görülmektedir (bunun sebebi muhtemelen daha yüksek “düşünsel birikim” sayesinde bunamanın bu kesimde daha geç başlamasıdır).
  • Riskli alkol tüketimi ve alkol bağımlılığı
  • Vasküler (= damara bağlı) risk profili: Kalp-damar (kardiovasküler) hastalıklarıyla ilgili risk faktörlerinden, yüksek tansiyon, şeker (diabetes mellitus), yağlanma veya sigara kullanımı, bunama riskini de artıran etkenlerdir, bu da beyni besleyen damarlardaki hasarlara bağlanabilir.

publisched at: 19.Ağu.2010 13:27:43